ajax loader

Op een zonovergoten maandagmiddag midden mei zit een man op een bankje aan de haven. Het is de voorzitter van museum Visafslag Elburg, Jacob Boersma (78), getrouwd met Alie en vader van drie volwassen dochters. Hij tuurt over het water naar de botters aan de overkant bij de Botterwerf. Al 18 jaar is hij verbonden aan zowel de Visafslag als de Botterstichting, en is graag betrokken bij de activiteiten van beide organisaties. Van ‘de beste stuurlui die aan de wal staan’, is hij degene die niet aan de wal blijft staan, maar opstaat en de handen ineen slaat.

Actieve voorzitter

Als voorzitter van de Visafslag leidt Boersma de vergaderingen, heeft hij de onderwijsleerlijn over de voormalige visserij in Elburg opgezet in samenwerking met de Botterstichting en geeft hij groepsrondleidingen in en om de voormalige Visafslag. Vanuit de Botterstichting vaart hij in het hoogseizoen als schipper op een botter met groepen toeristen het Veluwemeer of Drontermeer op. Zo is Boersma verbonden met het water, waarover hij, vanaf het bankje achter de Visafslag, zijn blik laat gaan.

Overzicht hebben en aanpakken

Zijn scherpe ogen houden alles goed in de gaten; dat is ook wel iets dat bij hem past. Boersma mag graag alle processen in een organisatie in de gaten houden. Dat deed hij al vele jaren geleden als vrijwilliger bij de Schaatsclub en toentertijd ook bij bouw van zijn kerk: “Ik werk graag mee in commissies die zich doelgericht met een bepaalde taak bezighouden, waarbij we de handen ineen slaan en aan de slag gaan”, zegt Boersma, eenmaal in een van de banken aangeschoven in de Visafslag. “Niet alleen delegeren en anderen een opdracht geven, maar ook zelf aan de slag en dan samen de schouders eronder” – het is tekenend voor wie Boersma is.

Erfgoed voor de volgende generatie

Wat betreft zijn rol in de Visafslag vindt hij het belangrijk dat alles er netjes uitziet en dat de verhalen die over het visserijverleden verteld worden waarheidsgetrouw zijn. Boersma: “We moeten de Visafslag met elkaar in stand houden en daarbij de verhalen aan de volgende generaties doorgeven. Straks is er niemand meer die uit de eerste hand kan vertellen hoe het op het water was, dus moeten we zorgvuldig zijn in de overlevering van de verhalen.” Zijn ogen glinsteren als hij vertelt van de ‘onderwijsleerlijn’: een lespakket voor groep 7 van de basisscholen in de gemeente Elburg.

Theorie en praktijk

De leerkrachten krijgen daarbij lesmateriaal ter voorbereiding voor hun lessen over oude ambachten in Elburg, waaronder de visserij. “Nadat de leerlingen op school een theorieles hebben gehad, gaan ze met de klas naar de stad, waar ze een bezoek brengen aan de smederij, de visafslag, de touwbaan of museum Elburg, waar ze meer de praktijk beleven.” Samen met Steven Jansen ontvangt Boersma groepen scholieren in de Visafslag, waar ze de afmijnklok zien draaien en ‘hun vis’ mogen verkopen zoals de vissers dat vroeger in de Visafslag deden. “Het is goed dat de jeugd dit meekrijgt, juist omdat deze visserijactiviteiten uit het dagelijkse Elburgse leven zijn verdwenen.”

Liefde voor het water

Dat brengt Boersma bij zijn eigen jeugd, waarbij hij terugdenkt aan zijn vriendschap met Wichert Jansen, met wie hij graag aan de waterkant speelde of bij de haven rondsjouwde. “Ik denk dat Elburg als vissersstadje én mijn vriendschap met Wichert Jansen aan de wieg hebben gestaan van mijn liefde voor het water”, stelt Boersma. Het water trekt, omdat er fijne jeugdherinneringen aan verbonden zijn. En nog trekt het water: “Ik mag graag aan de haven zijn.” Die haven is tegenwoordig jaarlijks het decor van de Botterdagen, die begin september gehouden worden. “Ja, het is prachtig als er rondom de Visafslag weer vis gerookt en geveild wordt! Heerlijke rode poon, gerookt door de Botterboys. Mooi hoe oude tijden dan herleven, hoewel het echte vissersleven vroeger natuurlijk wel wat harder was; daar was weinig romantisch aan.”

Groeiend toerisme

De tijden zijn veranderd. De visserij zoals het was, is verdwenen. Na de drooglegging van de polder kwam langzaam het toerisme op. “Dat toerisme is tegenwoordig wel een punt van aandacht”, zegt Boersma. “Als voorzitter zit ik in het museaal platvorm. Daar leg ik weleens mijn zorgen neer ten aanzien van de groei van het toerisme. Natuurlijk is het voor de winkeliers een prachtige bron van inkomsten, maar als inwoner van Elburg kun je soms zelf vanwege alle toeristische drukte niet in de stad terecht. Dat zou ik graag anders zien.” Aan het museaal platvorm zijn ook alle andere Elburgse musea verbonden. De onderlinge contacten zijn goed en soms is er een vorm van kruisbestuiving: “Je komt elkaar op verschillende plaatselijke museale terreinen tegen. De contacten met de VVV, Museum Elburg en de Botterwerf zijn prima. We kennen elkaar en weten elkaar te vinden”, zegt Boersma.

Oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop

Omdat het bestuur van de Visafslag is verbonden aan een werkgroep vanuit oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop, lopen er vanuit vele museale fronten wel lijntjes naar deze vereniging. “Ik kan het niet laten om nieuwe vrijwilligers te adviseren om lid te worden van Arent thoe Boecop”, lacht Boersma. “Als je dan vrijwilligerswerk doet in Elburg, dan kom je met al die informatie van de oudheidkundige vereniging toch goed beslagen ten ijs!”

De toekomst

Nu de havenrenovatie ten einde loopt, wordt binnenkort de vernieuwde kade geopend. Hoewel het bestuur, met Boersma in de voorzittersrol, niet veel heeft hoeven overleggen met de gemeente, heerst er tevredenheid over het resultaat. Boersma: “We hebben overleg gehad over de stoep bij de ingang van de Visafslag, en ook over de stalen minibotter op het dijkje hiernaast. Nu alles bijna klaar is, ziet het er allemaal keurig uit. Niemand ziet dat de minibotter is verplaatst.” Tot slot spreekt Boersma zijn hoop voor de toekomst uit: “Hopelijk komen er vanaf dit seizoen weer meer mensen in de Visafslag nu de rondvaartboot hiernaast haar aanlegplaats heeft en er een soort van pleintje is gemaakt bij de taanketel. Vorig jaar liep het bezoekersaantal wat terug, maar ik ben hoopvol voor dit nieuwe seizoen.” Tot slot laat Boersma nog weten: “Zolang mijn gezondheid en de thuissituatie het toelaten, hoop ik nog vele jaren met veel plezier verbonden te blijven aan de Visafslag.”